تحلیل تجربه زیسته معلمان از تنبیه در راستای مدیریت کلاس منطقه تبادکان در سال ۱۴۰۳_ ۱۴۰۴

چکيده
این پژوهش به بررسی یکی از چالش‌های اساسی نظام آموزشی ایران پرداخته است. با وجود ممنوعیت قانونی تنبیه بدنی در مدارس، اشکال مختلفی از تنبیه روانی و غیرمستقیم همچنان در فرآیند مدیریت کلاس به‌ کار گرفته می‌شود. هدف اصلی تحقیق، درک، تحلیل و توصیف تجربه زیسته معلمان از کاربرد تنبیه و جایگزین‌های آن در مدیریت کلاس است. روش پژوهش، کیفی و از نوع پدیدارشناسی است و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان ابتدایی منطقه تبادکان گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی کدگذاری و تفسیر شدند. یافته‌ها نشان داد اشکال متنوعی از تنبیه از جمله «محروم‌سازی غیرمستقیم»، «تذکر کلامی» و «بی‌توجهی» رایج است و دلایلی چون «کنترل فوری نظم»، «کمبود مهارت‌های جایگزین» و «تجربیات تربیتی گذشته» در تصمیم معلمان برای استفاده از تنبیه نقش دارد. نگرش معلمان نسبت به اثربخشی تنبیه طیفی از «نفی کامل سودمندی» تا «اثربخشی مشروط در موقعیت‌های خاص» را شامل می‌شود، با این حال بسیاری بر راهکارهای مثبت همچون گفت‌وگو، مشارکت فعال و تقویت ارتباط محترمانه تأکید داشتند. جایگزین‌هایی نظیر «تشویق مثبت»، «آموزش مهارت‌های اجتماعی»، «مشارکت فعال دانش‌آموزان» و «همکاری با والدین» به عنوان گزینه‌های کارآمد مدیریت کلاس مطرح شدند. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد گرایش معلمان به سمت رویکردهای تعاملی و غیرتنبیهی در حال تقویت است و طراحی دوره‌های آموزشی و حمایت‌های ساختاری می‌تواند این روند را تسریع کند.

واژه‌هاي كليدي: تجربه زیسته، تنبیه، مدیریت کلاس، آموزش ابتدایی، تحلیل محتوای کیفی