بررسی اثربخشی مداخله مددکاری گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر کاهش سوءتعبیر موقعیت‌ها و رفتارهای خودآسیب‌رسان در زنان آسیب‌دیده از خیانت جنسی

چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله مددکاری گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر کاهش این دو متغیر در زنان آسیب‌دیده از خیانت جنسی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان آسیب‌دیده از خیانت جنسی مراجعه‌کننده به مراکز جامع خدمات بهداشتی شهر مشهد در بهار ۱۴۰۴ بود. از این میان، ۴۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) گمارده شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل مقیاس رفتارهای خودآسیب‌رسان کلونسکی و گلن (۲۰۰۹) و مقیاس سوگیری سوءتعبیر موقعیت‌ها آرنتز و همکاران (۲۰۰۳) بود. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت مداخله مددکاری گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که مداخله مددکاری گروهی تأثیر آماری بسیار معناداری بر کاهش همزمان سوءتعبیر موقعیت‌ها و رفتارهای خودآسیب‌رسان داشته است (001/0>p). میزان تأثیر مداخله (591/0=η²) قوی ارزیابی شد. نتایج فرضیه‌های فرعی نیز نشان داد که این مداخله به طور معناداری باعث کاهش سوءتعبیر موقعیت‌ها (و هر دو مؤلفه شناختی و هیجانی آن) و همچنین کاهش نمره کلی رفتارهای خودآسیب‌رسان و تمامی مؤلفه‌های آن (رفتار پرخاشگرانه، خودآسیب‌رسانی، سوءمصرف مواد و درگیر شدن در روابط مضر) شده است (05/0>p). بیشترین میزان تأثیر بر مؤلفه‌های سوءمصرف مواد (602/0=η²) و رفتار خودآسیب‌رسانی (565/0=η²) مشاهده شد. پژوهش حاضر نشان داد که مداخله مددکاری گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری، یک روش درمانی مؤثر و جامع برای کاهش همزمان سوءتعبیرهای شناختی و رفتارهای خودآسیب‌رسان در زنان آسیب‌دیده از خیانت جنسی است.
کلید واژه‌ها: مداخله مددکاری گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری ، سوءتعبیر موقعیت‌ها، رفتارهای خودآسیب‌رسان، خیانت جنسی