تأثیر قصه درمانی بر رشد شناختی دانش آموزان پایه اول ابتدایی ناحیه تبادکان مشهد

چکيده
پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر قصه درمانی بر رشد شناختی و سایر ابعاد رشد دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی ناحیه تبادکان مشهد طراحی‌شده است. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پسر پایه اول ابتدایی ناحیه تبادکان مشهد در سال تحصیلی 1403–1404 و نمونه‌گیری به روش هدفمند انجام شد؛ به‌طوری‌که 60 دانش‌آموز (30 نفر آزمایش و 30 نفر کنترل) بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب گردیدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه قصه درمانی تعاملی (دو جلسه در هفته، هر جلسه 45 دقیقه) تحت مداخله قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه رشد شناختی جانوس و آفورد (2007) جمع‌آوری گردید. در این پژوهش، از آمار توصیفی و استنباطی در تحلیل داده‌ها استفاده شد. در مرحله نخست، برای تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از پیش‌آزمون و پس‌آزمون، از آماره‌های آمار توصیفی همچون میانگین، واریانس، انحراف معیار، فراوانی و درصد استفاده شد. این آماره‌ها به‌منظور تلخیص و نمایش ویژگی‌های داده‌ها و همچنین مقایسه گروه‌ها به کار گرفته شد. علاوه بر این، نمودارها و جداول به‌عنوان ابزارهای تصویری برای نمایش توزیع داده‌ها و تسهیل تحلیل مقایسه‌ای میان گروه‌ها ارائه ‌گردید. در بخش آمار استنباطی، برای آزمون فرضیه‌های پژوهش، تحلیل کوواریانس تک متغیره (ANCOVA) و تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) به کار رفت تا اثر متغیر مستقل (قصه درمانی) بر متغیرهای وابسته سنجیده شود، به‌طوری‌که اثر پیش‌آزمون به‌عنوان کوواریت کنترل ‌شود. درنهایت، سطح معناداری آماری 05/0 در نظر گرفته‌شده و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 24 انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که قصه درمانی تأثیر معناداری بر رشد شناختی، شایستگی اجتماعی، رشد هیجانی، زبان و رشد شناختی، دانش عمومی و مهارت‌های ارتباطی، سلامت و بهزیستی جسمانی دانش‌آموزان داشته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که قصه درمانی به‌عنوان یک روش آموزشی و روان‌شناختی مؤثر، می‌تواند به‌طور هم‌زمان بر ابعاد شناختی، هیجانی، اجتماعی و جسمانی رشد کودکان تأثیرگذار باشد و به‌عنوان یک مداخله کم‌هزینه، فرهنگی سازگار و جذاب در برنامه‌های درسی مدارس استفاده قرار گیرد.
واژه‌هاي كليدي: قصه درمانی، رشد شناختی، دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی.